پەروەردەکردنی منداڵ یەکێکە لە پڕبایەخترین و لە هەمان کاتدا سەختترین ئەرکەکانی مرۆڤ لە ژیانیدا. لە جیهانی ئەمڕۆدا، دایکان و باوکان تەنها ڕووبەڕووی کێشە کلاسیکییەکان نابنەوە، بەڵکو لە ناو دەریایەک لە زانیاری، تیۆری و ئامۆژگاری جیاوازدا نوقم بوون. پرسیاری سەرەکی ئەوەیە لە نێوان ئەم هەموو ڕێگایەدا، کامەیان ڕاستە؟
جیهانی پەروەردە لە تیۆرییەوە بۆ واقیع زۆرینەی ئێمە کاتێک دەست دەکەین بە خوێندنەوە دەربارەی پەروەردە، تووشی جۆرێک لە شڵەژان دەبین. هەندێک سەرچاوە باس لە ئازادی ڕەها دەکەن، هەندێکی تر جەخت لەسەر سیستم و دیسپلین دەکەنەوە. ڕاستی ئەوەیە، هیچ ڕێگەیەک نییە کە بۆ هەموو منداڵێک و هەموو خێزانێک وەک یەک گونجاو بێت. ئامانجی ئەم بلۆگە ئەوەیە ببێتە تاقیگەیەک بۆ ئەم ڕێگایانە. ئێمە تەنها زانیارییەکان نانوسینەوە، بەڵکو هەوڵ دەدەین لە فلتەری ئەزموون و واقیع تێیان بپەڕێنین. بۆچی پێویستە ڕێگا جیاوازەکان تاقی بکرێنەوە؟ هەموو منداڵێک خاوەن کەسایەتی، ژیری و ژینگەیەکی تایبەت بە خۆیەتی. ئەوەی بۆ منداڵێک وەک چارەسەر کاردەکات، ڕەنگە بۆ منداڵێکی تر ببێتە کێشە. لێرەدا گرنگی "ئەزموونکردن" دەردەکەوێت:
- دۆزینەوەی زمانێکی هاوبەش: ئەزموونکردنی ڕێگاکان یارمەتیمان دەدات بزانین منداڵەکەمان بە چ زمانێک باشتر تێدەگات؛ ئایا بە یاری، بە گفتوگۆ، یان بە نموونەی کردەیی؟
- سەردەمی نوێ و ئالنگاری نوێ: پەروەردەی سەردەمی ئێستا ناتوانێت تەنها پشت بە ئەزموونی نەوەکانی ڕابردوو ببەستێت. ئێمە پێویستمان بە تاقیکردنەوەی ئەو ڕێگایانە هەیە کە لەگەڵ تەکنەلۆژیا و گۆڕانکارییە خێراکاندا دەگونجێن.
- کەمکردنەوەی فشاری دەروونی: کاتێک دایک و باوک فێر دەبن کە پەروەردە پرۆسەیەکی تاقیکردنەوە و فێربوونە، ئەو فشارە گەورەیەیان لەسەر لادەچێت کە دەبێت "بێ کەموکوڕی" بن. ئێمە لێرەین بۆ ئەوەی پێکەوە گەشت بکەین بەناو قوتابخانە جیاوازەکانی پەروەردەدا. بابەتەکانمان بەم شێوەیە دابەش دەبن:
- پەروەردەی کردەیی: باس لەو ڕێگایانە دەکەین کە لە ناو ماڵ و لە ژیانی ڕۆژانەدا تاقی دەکرێنەوە، وەک مامەڵەکردن لەگەڵ توڕەیی، فێرکردنی بەرپرسیارێتی، و گەشەپێدانی بەهرەکان.
- شیکردنەوەی میتۆدە جیهانییەکان: سوود و زیانەکانی میتۆدە ناسراوەکانی وەک (مۆنتیسۆری، والدۆرف، پەروەردەی ئەرێنی و...) دەخەینە ڕوو.
- فێربوون لە هەڵەکانەوە: گێڕانەوەی ئەو ئەزموونانەی کە شکستیان هێناوە گرنگترە لەوانەی سەرکەوتوو بوون، چونکە وانەی ڕاستەقینەمان فێر دەکەن. کۆتایی پەروەردەکردنی منداڵ گەشتێکی بەردەوامە، نەک خاڵێکی کۆتایی. ڕێگاکان زۆرن، و ئێمە لێرەین تا هەموویان بپشکنین، تاقیان بکەینەوە و باشترینەکانیان هەڵبژێرین. ئامانجی کۆتایی ئێمە دروستکردنی ژینگەیەکە کە تێیدا منداڵەکانمان بە تەندروستی گەشە بکەن و ئێمەش وەک دایک و باوک یان پەروەردەکار، لەگەڵیاندا گەورە بین.
ئامادەکردنی : سۆنیا جەمال ڕۆستەم
