چالاکیەکی فرەهەستی بۆ پیتی “ح” لە باخچەی وایز
لە باخچەکەی ئێمەدا، فێربوون تەنیا لە کتێب و تەختە سپی ڕانامێنێت. ئێمە باوەڕمان وایە کە منداڵان باشتر فێر دەبن کاتێک هەموو هەستەکانیان بەکار دەهێنن (دیتن، بیستن، دەستلێدان، و تەنانەت تامکردنیش!) سەفەرێکی تامدار بۆ نێو جیهانی پیتەکان.
چالاکیەکی تایبەتمان ئامادە کرد بۆ پیتی “ح” کە نەک تەنیا زانستی بوو، بەڵکو تامداریش بوو! بەم شێوازە تەختەی پۆلەکەمان ئامادە کرد: بینین : تەختە سپی فێرکاری لەسەر تەختە سپییەکەمان چەندین وێنەی بینراوی جیاوازمان دانا وەک:
١- وێنە و وشەکان: وێنەی ئەو شتانەمان هێنا کە بە پیتی “ح” دەست پێ دەکەن. لە ناوەڕاستیاندا حەڵوا، حوشتر،تەزبیح،وەک نموونەی سەرەکی بوو.
٢- نموونەی زیندوو: پیتی “ح”مان بە شێوەیەکی گەورە و ڕوون کێشا لە سەر تەختەکە . ڕەنگەکانی گەشاوە و سەرنجڕاکێش بوون بۆ چاوی منداڵان.
٣- یاری دۆزینەوە: خشتەیەکمان دروست کرد کە پیتە جیاوازەکانی تێدابوو وەک (أ، ب، ت، ح).
منداڵەکان دەبوو پیتی “ح” بدۆزنەوە و دەوری بدەن. تامکردن: خواردنی حەڵوای شیرین بەشی خۆشی چالاکیەکە! حەڵوا نەک تەنیا وشەیەکە کە بە پیتی “ح” دەست پێ دەکات، بەڵکو خواردنێکی نەریتییە کە منداڵان حەزیان لێیە.
چالاکیەکە: پێش ئەوەی منداڵەکان حەڵواکە بخۆن، ئەم هەنگاوانەیان بەجێهێنا:
١. ناسینەوە: (ئەمە چییە؟) - منداڵەکان وەڵامیان دایەوە: {حەڵوا!}
٢. دووبارەکردنەوەی پیت: “حەڵوا بە چ پیتێک دەست پێ دەکات؟“پیتی ح!”
٣. کێشانی پیت لە هەوا: منداڵەکان بە پەنجەیان پیتی “ح”یان لە هەوادا کێشا.
٤. تامکردن و خۆشی: پاش ئەوەی هەموو منداڵەکان بەشداریان کرد، کاتی تامکردنی حەڵواکە بوو! بۆچی ئەم شێوازە کاریگەرە؟ پەیوەندی هەستی: کاتێک منداڵەکان حەڵوا دەخۆن و هەستی تامکردن بەکار دەهێنن، مێشکیان پەیوەندیەکی بەهێز دروست دەکات لە نێوان:
- ∙ شێوەی پیتی “ح” (بینین)
- ∙ دەنگی “ح” (بیستن)
- ∙ شێوە و تامی حەڵوا (دەستلێدان و تام)
- ∙ خۆشی و کەیف (هەست)
- یادەوەریی درێژخایەن: مامۆستایانی زانست دەڵێن کە منداڵان زیاتر شتیان لەبیر دەمێننەوە کاتێک بە چەندین هەست فێر دەبن. سەدان جار زیاتر لە یادیان دەمێنێتەوە کە [حەڵوا بە “ح” دەست پێ دەکات]لەوەی تەنیا لە کتێب ببینن. فێربوونی خۆشەویست: کاتێک فێربوون بە خۆشی و کەیف دەبێت، منداڵان حەزیان لە خوێندن دەبێت. ئەوان بە پەرۆشەوە چاوەڕوانی دەرسی داهاتوو دەکەن.
دەرئەنجام ئەم چالاکیە سادەیە[ پیتی “ح” + حەڵوا،حوشتر،تەزبیح،..] نموونەیەکی گەشاوەیە لەسەر ئەوەی چۆن دەتوانین فێربوون بکەینە پڕۆسەیەکی پڕ لە کەیف و کاریگەر. لە باخچەکەی ئێمەدا، هەموو پیتێک سەرگەرمییەکی نوێیە، هەموو وانەیەک بوونێکی بەرجەستەیە. منداڵەکانمان ئەمڕۆ نەک تەنیا پیتی “ح” فێربوو ، ئەوان یادەوەرییەکیان دروست کرد کە بۆ هەمیشە لەگەڵیاندا دەمێنێتەوە.