زۆرجار کاتێک باس لە توندوتیژی دەکەین، تەنها لێدانی جەستەیی دێتە مێشکمانەوە. بەڵام توێژینەوە نوێیەکانی زانستی دەمار (Neuroscience) دەریانخستووە کە توندوتیژیی دەمەکی (هاوارکردن، سووکایەتی، شەرمەزارکردن و ناوزڕاندن) هەمان کاریگەریی لێدانی جەستەیی لەسەر گەشەی مێشکی منداڵ هەیە و دەبێتە هۆی بچووکبوونەوەی ئەو بەشەی مێشک کە بەرپرسە لە تەرکیز و فێربوون.
بۆ ئەوەی ماڵەکانمان بکەینە ناوچەیەکی ئارام بۆ گەشەی مێشکی ڕۆڵەکانمان، پێویستە لەم ڕەفتارانە بەدوور بین: ١. هاوارکردن و تووڕەیی بەردەوام کاتێک بەسەر منداڵدا هاوار دەکەیت، مێشکی دەچێتە دۆخی "بەرگری یان ڕاکردن" (Fight or Flight). لەم دۆخەدا مێشک تەنها بیر لە خۆپاراستن دەکاتەوە و توانای تێگەیشتن و فێربوونی بە تەواوی ڕادەوەستێت. ئەگەر تووڕە بوویت، پێش قسەکردن ٣ جار هەناسەیەکی قووڵ هەڵکێشە و پاشان بە دەنگێکی نزم و جێگیر قسە بکە. ٢. وشەی نەرێنی بەکارهێنانی وەک (تەمبەڵ، گوێڕایەڵ نەبوو، کەمفام، دەستەپاچە) دەبێتە ناسنامەی منداڵەکە. منداڵ هێشتا وێنای خۆی لە دەمی تۆوە وەردەگرێت؛ کاتێک پێی دەڵێیت "تەمبەڵ"، مێشکی بڕوا بەوە دەکات و هەمیشە وەک تەمبەڵێک ڕەفتار دەکات. هەمیشە وەسفی ڕەفتارەکە بکە نەک خودی منداڵەکە (بۆ نموونە: "ئەم ڕەفتارەت جوان نەبوو" لەبری "تۆ منداڵێکی خراپیت (". ٣. هەڕەشەکردنی بەردەوام "ئەگەر نەخوێنیت، دەرتدەکەم" یان "ئەگەر نمرەی باش نەهێنیت، چیتر خۆشم ناوێیت". ئەم جۆرە هەڕەشانە ترس و دڵەڕاوکێی توند لە ناخی منداڵدا دروست دەکەن. قوتابیەک کە بە ترسەوە دەخوێنێت، لە کاتی تاقیکردنەوەدا بەهۆی دڵەڕاوکێوە هەموو زانیارییەکانی بیردەچێتەوە. ٤. جێگرەوەی زانستی: سزای ئەرێنی (Consequences) لەبری هاوارکردن و قسەی توند، یاسای ڕوون دابنێ. ئەگەر منداڵەکە ئەرکەکانی نەکرد، با ڕووبەڕووی ئەنجامە سروشتییەکەی ببێتەوە. بۆ نموونە: "چونکە کاتی خوێندنەکەت بۆ یاری بەکارهێنا، ئەمڕۆ کاتی ئایپادەکەت نامێنێت". ئەمە بە ئارامی بڵێ و جێبەجێی بکە، بەبێ هاوارکردن و بریندارکردنی هەستی منداڵەکە. پەیامی کۆتایی بۆ دایکان و باوکانی دڵسۆز: وشەکانت دەتوانن ببنە هاندەرێک بۆ فڕینی منداڵەکەت، یان قورساییەک کە باڵەکانی بشکێنێت. با بە زمانێکی پڕ لە متمانە و خۆشەویستی، مێشک و داهاتووی منداڵەکانمان بپارێزین.
